
Η απόλαυση του αναγνώστη δεν έχει τέλος και ο πρώτος ποιητής των αιώνων δεν σταματά να μας γοητεύει. Αυτή τη φορά ο συγγραφέας μάς ταξιδεύει όχι στους στίχους μόνο αλλά στους στίχους και στους τόπους. Κάνει κάτι που όλοι θα θέλαμε να κάνουμε, να σταματήσουμε «σε λιμένας πρωτοϊδωμένους» και «σε εμπορεία Φοινικικά», καθώς λέει ο Καβάφης, όχι για «τες καλές πραμάτειες» και τα «ηδονικά μυρωδικά» αλλά για να παρακολουθήσουμε τις περιπέτειες του πολύτροπου Οδυσσέα μέσα από τα μάτια του Όμηρου αλλά και τα μάτια των κατά εποχές ομηριστών και εραστών του ήρωα. Διαβάζοντας Ιλιάδα και Οδύσσεια ένα πράγμα θέλεις, αν πραγματικά σε γοήτευσε ό,τι διάβασες: να πας κι εσύ εκεί. Ο συγγραφέας όχι μόνο πήγε, όχι μόνο έκανε τον περίπλου αλλά μελέτησε εμβριθώς και μετά από συστηματικές σπουδές, σε διδακτορικό και μεταδιδακτορικό στάδιο, έγραψε ταξιδιωτικά βιβλία ανάμεσα στα οποία και αυτό το Ταξιδεύοντας στη Μεσόγειο με τον Όμηρο, φέρνοντας το τότε στο τώρα, κεντρίζοντας την επιθυμία μας για μια, για δύο μεγάλες περιπέτειες, γεμάτες έρωτα και πάθος, ταξίδι και γνώση, θάνατο και ζωή.
Στην αρχή ο συγγραφέας μάς κατατοπίζει στα σχετικά με τον τόπο, Ευρώπη-Δύση, Μικρά Ασία-Ανατολή, φως-σκοτάδι, μας θυμίζει το τι και το πώς με τον Πάρι και την Ελένη και επαναφέρει στο προσκήνιο το γνωστό από τον Θουκυδίδη: «πριν από τα Τρωικά τίποτε δεν επεχείρησεν από κοινού η Ελλάς». Και η Ελλάς επεχείρησεν μακρινό ταξίδι στην Τροία. Στο δεύτερο κεφάλαιο μας παραδίδεται η καθ’ ύπνους εντολή του Δία στον Οδυσσέα, καράβι να αρματώσει, ο κατάλογος των νεών και ποιοι τα κυβερνούσαν· ο Αγαμέμνων από τις πολύχρυσες Μυκήνες με τα περισσότερα, 100 καράβια, «πρώτος κι άριστος των Αχαιών» και ο Νιρέας από τη μικρούλα Σύμη με τα λιγότερα, 3 καράβια. Κι εδώ μπαίνουν εντυπωσιακά οι αριθμοί κι υποχωρούν οι λέξεις: 164 στρατεύματα, 40 επικεφαλής, 20 φυλές. 1.186 πλοία, 120 άντρες σε κάθε πλοίο, σε μερικά 50 κωπηλάτες που ήταν και τοξότες, 142.320 πολεμιστές, αν και οι μελετητές επιφυλάσσονται επί του θέματος. Ο Οδυσσέας με 12 πλοία φέρεται ως ηγεμών όλων των Ιονίων νήσων. Ο Νέστωρ από την Πύλο 90 πλοία, ο Μενέλαος 60, ο Αίας ο Τελαμώνιος 12 και ο Αίας ο Λοκρός 40, ο Ιδομενέας από την Κρήτη 80, και πάει λέγοντας και μετρώντας. Από την άλλη όχθη, οι Τρώες χωρίς αριθμούς, με λαούς από «καινούριους τόπους» και «ονόματα πρωτάκουστα», που λέει κι ο Σεφέρης. Και αφού περιηγηθούμε στο ποιοι είναι αυτοί που συμμετέχουν, φτάνουμε στη «μήνι του Αχιλλέα». Η πρώτη λέξη –μήνις– του πρώτου έπους στην ιστορία του κόσμου και της Ποίησης, που έλαβε χώρα κατά τις τελευταίες 52 μέρες του τελευταίου, δέκατου χρόνου της πολιορκίας της Τροίας. Κι έτσι, ενώ ήρθε για να πολεμήσει τους Τρώες και τον έτρωγε η επιθυμία κι ο καημός της μάχης και της πολεμικής αναμέτρησης, καθότανε απ’ έξω «δοσμένος στο θυμό του». Και τα κορμιά πέφταν «πίστομα πάνω στη σκόνη». Και η Τροία έπεσε και κάηκε και εξαφανίστηκε από τον χάρτη.
Ο συγγραφέας, με την Οδύσσεια στο χέρι αυτή τη φορά, με τα ποιητικά χαρακτηριστικά του έπους, αναζητεί τους τόπους και τους βρίσκει,
όπως τη φοινικιά στη Δήλο που είχε φυτευτεί εκεί, επαληθεύοντας τον μύθο. Σαν να μην έχουν περάσει οι χιλιετίες, μελετά τον χάρτη και ψάχνει για τα λιμάνια.

Ακολουθούν σελίδες με την ιστορία της στη συνέχεια, μέχρι που στα 1462 ο σουλτάνος Μωάμεθ, αφού επιθεώρησε τα περίχωρα, θυσίασε στον τάφο του Αχιλλέα και είπε: «Σ’ εμένα ανέθεσε ο Αλλάχ να εκδικηθώ αυτή την πόλη και τους κατοίκους της». Είπε και άλλα, εννοείται. Και αρχίζει η μετέπειτα περιπέτεια πιο μεγάλη από τα δρώμενα της Ιλιάδας. Η σύγχρονη τοπογραφική μελέτη έγινε από τον Ζαν Μπατίστ Λεσεβαλιέ που πρωτοεμφανίστηκε στην Τρωάδα με την Ιλιάδα στο χέρι, το 1785. Πήγαν κι άλλοι πολλοί, διπλωμάτες και εξερευνητές, έσκαψαν κι έψαξαν, άλλοι που δεν πήγαν αλλά έγραψαν διδακτορικές διατριβές, κι άλλοι που πίστεψαν πως Τροία δεν υπήρχε παρά μόνο ο μύθος. Και ήρθε η ώρα που γεννήθηκε ο Ερρίκος Σλήμαν, ο οποίος από την παιδική του ηλικία έβαλε στόχο να βρει την Τροία, συνυπολογίζοντας τις εργασίες των προηγούμενων αρχαιολόγων και τα κείμενα του Ομήρου. Και βρήκε τα «κοσμήματα της Ελένης», την «αίθουσα του θρόνου» που είχε βρει και στις Μυκήνες και στην Τίρυνθα, όπου σε συνεργασία με τον αρχαιολόγο Ντέρπφελτ, εκεί στις Μυκήνες, βρήκε τάφους, και χρυσά κοσμήματα και χρυσές προσωπίδες και όπλα και άλλα αντικείμενα με απεικονίσεις που περιγράφει ο Όμηρος στην Ιλιάδα. Το κεφάλαιο είναι η σύνοψη όλης της ιστορίας της περιοχής μέσα από τα μνημεία της.
Και όπως το πρώτο έπος, η Ιλιάδα, αρχίζει με τον Αχιλλέα και την «μήνι», το δεύτερο, η Οδύσσεια, αρχίζει με τον Οδυσσέα και το περιπετειώδες ταξίδι του. Κι όπως η Ιλιάδα αρχίζει με το δέκατο έτος του πολέμου, έτσι και η Οδύσσεια αρχίζει με το δέκατο έτος του ταξιδιού του Οδυσσέα, ο οποίος καθηλωμένος στο νησί της Καλυψώς δεν μπορεί να φύγει. Στη συνεδρία στον Όλυμπο και με τη δυναμική απαίτηση-παράκληση της Αθηνάς αποφασίζεται η επιστροφή του. Ο Τηλέμαχος πηγαίνει στην Πύλο και στη Σπάρτη να μάθει για τον πατέρα του. Από τις αφηγήσεις του Νέστορα και του Μενέλαου μαθαίνουμε για την κακή τύχη που περίμενε όσους επέστρεψαν. Ο συγγραφέας, με την Οδύσσεια στο χέρι αυτή τη φορά, με τα ποιητικά χαρακτηριστικά του έπους, αναζητεί τους τόπους και τους βρίσκει, όπως τη φοινικιά στη Δήλο που είχε φυτευτεί εκεί, επαληθεύοντας τον μύθο. Σαν να μην έχουν περάσει οι χιλιετίες, μελετά τον χάρτη και ψάχνει για τα λιμάνια. Και φτάνει στα Κύθηρα, όπου πάλι ο Σλήμαν, εδώ, το 1888, νόμισε πως βρήκε τον ναό της Αφροδίτης, και πολύ σωστά νόμισε. Σ’ εκείνα τα τσιριγώτικα νερά βρέθηκε και ο Έφηβος των Αντικυθήρων – Πάρις(;). Η γεωγραφία της Οδύσσειας είναι σε μεγάλο βαθμό φανταστική, λέει ο Ερατοσθένης, αλλά δεν συμφωνεί ο Στράβωνας, ο Freely όμως, επιστρέφοντας στην Ευρώπη μέσω Σουέζ, διασταυρώθηκε δύο φορές με τη διαδρομή του Οδυσσέα και αργότερα με μία ακόμη. Και το νησί των Λωτοφάγων υπάρχει και το νησί των Κυκλώπων και το σπίτι του Αίολου στο Λίπαρι της Σικελίας και οι Στήλες του Ηρακλή που οδηγούν στον Άδη. Ακολουθεί η γνωστή επιστροφή στην Ιθάκη, το τέλος των μνηστήρων και οι διάφοροι μύθοι που αναπτύχθηκαν γύρω από τον ήρωα.
Η γοητεία του βιβλίου είναι διττή. Ο Freely, αφενός μας ξαναδίνει τα έπη με όλες τους τις λεπτομέρειες, αφετέρου πλαισιώνει την αφήγηση με τις πληροφορίες που κατέθεσαν οι ιστορικοί και οι μελετητές, αρχαίοι και νεότεροι, διασταυρωμένες πια με τη δική του εμπειρία από το ταξίδι.
Όμως η διαδρομή είναι μακρά, τα μνημεία οι τόποι και οι πληροφορίες άπειρες μπροστά στα θαυματουργημένα μάτια μας που δίνουν στον μύθο νουν αληθείας και γη για να συναντηθούν όλοι οι ταξιδιώτες που ονειρεύτηκαν να κάνουν το ταξίδι του Οδυσσέα.
Πηγή: http://diastixo.gr
John Freely

Ο John Freely (1926 - 20 Απριλίου 2017) ήταν Αμερικανός φυσικός, δάσκαλος και συγγραφέας λαϊκών ταξιδιωτικών και ιστορικών βιβλίων για την Κωνσταντινούπολη , την Αθήνα , τη Βενετία , την Τουρκία , την Ελλάδα και την Οθωμανική Αυτοκρατορία .
Ζωή
Γεννήθηκε στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και μεγάλωσε εκεί και στην Ιρλανδία. Έφυγε από το γυμνάσιο για να ενταχθεί στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στην ηλικία των 17 ετών για τα δύο τελευταία χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, εξυπηρετώντας μια μονάδα commando στη Βιρμανία και την Κίνα . Έκανε το προπτυχιακό του έργο στο παραδοσιακό αμερικανικό καθολικό κολλέγιο, Iona College στο New Rochelle, Νέα Υόρκη , στο πλαίσιο του νομοσχεδίου GI .
Ακαδημαϊκή ζωή
Απέκτησε διδακτορικό στη φυσική στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και αργότερα παρακολούθησε τις μεταδιδακτορικές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης με τον Alistair Cameron Crombie , πρωτοπόρο ερευνητή στην ιστορία της μεσαιωνικής ευρωπαϊκής επιστήμης. Η κύρια ιδέα που κληρονόμησε από τον Crombie ήταν «η συνέχεια της δυτικοευρωπαϊκής επιστήμης από τους Σκοτεινούς Χρόνους μέσω του Κοπέρνικου, του Γαλιλαίου και του Νεύτωνα». Μετά το μεταδιδακτορικό του έργο, διδάσκει μαθήματα στην ιστορία και την αστρονομία στο πανεπιστήμιο Boğaziçi στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του μαθήματος "The Emergence of Modern Science, East and West".
Από το 1960 διδάσκει τη φυσική και την ιστορία της επιστήμης στο πανεπιστήμιο Boğaziçi (πρώην Robert College) στην Κωνσταντινούπολη με παραμονές στη Νέα Υόρκη , τη Βοστώνη , το Λονδίνο , την Αθήνα , την Οξφόρδη και τη Βενετία . Επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο του Boğaziçi το 1993. Έχει συγγράψει πάνω από 40 βιβλία.
Έργα
Ταξιδιωτικοί οδηγοί:
Περιήγηση στην Κωνσταντινούπολη: Ένας οδηγός για την πόλη (1972, 4η έκδοση 1987), με την Hilary Sumner-Boyd . (2009) Βιβλία Tauris Parke
Ο πλήρης οδηγός για την Ελλάδα (1974), με τον Maureen Freely , Littlehampton Book Services Ltd
Νάξος: Το νησί της Αριάδνης (1976, 2η έκδοση, 1980), Press Lycabettus
Blue Guide Istanbul (1983 · 2η έκδοση, 1987 · 3η, 1991 · 4η, 1997 · 5η, 2000)
Blue Guide Boston and Cambridge (1984, 2η έκδοση, 1994), A & C Black Publishers Ltd
Ο συνοδευτικός οδηγός για την Τουρκία (1984, 2nd ed., 1996), Boydell Press
Κρήτη (1988), Weidenfeld & Nicolson . (New ed., 1989) Νέα βιβλία του Άμστερνταμ
Οι δυτικές ακτές της Τουρκίας: Ανακαλύπτοντας το Αιγαίο και τις ακτές της Μεσογείου (1988), John Murray Pub Ltd. 2η. Ed., (2004), Tauris Parke Paperbacks
Κλασική Τουρκία (1990, Σειρά: Αρχιτεκτονικοί οδηγοί για ταξιδιώτες), Viking
Περπατήστε μέσα από την Αθήνα: δεκατέσσερις αξέχαστες βόλτες στην παλαιότερη πόλη της Ευρώπης (1991), Penguin ; 2η έκδοση. (2004), Tauris Parke Paperbacks
Περπατώντας στη Βενετία: Ο Οριστικός Οδηγός Πεζοπορίας στο «La Serenissima» (1994, 2η έκδοση, 2008), Tauris Parke Paperbacks
Ο οδηγός Redhouse για την ακτή της Μαύρης Θάλασσας της Τουρκίας (1996). Φωτογραφίες από Anthony E. Baker, Redhouse Press
Ο Οδηγός Redhouse για την Ακτή του Αιγαίου της Τουρκίας (1996), Redhouse Press
Κρήτη: Ανακαλύπτοντας το «Μεγάλο Νησί» (1998). Weidenfeld & Nicolson ; 2η έκδοση. (2008), Tauris Parke Paperbacks
Η Ανατολική Μεσόγειος Ακτή της Τουρκίας (1999), Milet Publishing Ltd
Ο Οδηγός Redhouse για το Δυτικό Εσωτερικό της Τουρκίας (1999), Οδηγοί Cadogan
Ο Βόσπορος (1999), Milet Publishing Ltd
Η Τουρκία γύρω από το Μαρμαρά (1999), οι οδηγοί του Cadogan
Ο οδηγός σύντροφος στην Κωνσταντινούπολη και γύρω από το Marmara (2000), Companion Guides
Γαλατά: Ένας οδηγός για την Παλιά Γενουάτικη συνοικία Αρχαιολογίας & Τέχνες Pub (2000)
Τα Ελληνικά Νησιά (2003), John Murray Pub Ltd
Ο οδηγός συνοδείας στη νότια Τουρκία (2003), συνοδευτικοί οδηγοί
Τα νησιά των πριγκησίδων: Ένας οδηγός (2005), εκδόσεις Islander / Adali Yayinlari
Οι Κυκλάδες: Ανακαλύπτοντας τα Ελληνικά νησιά του Αιγαίου (2006), IB Tauris & Co Ltd
Τα Ιόνια νησιά: Κέρκυρα, Κεφαλονιά και Beyond (2008), IB Tauris & Co Ltd
Κωνσταντινούπολη: Δύο Ηπείρους (2008), με τον John Cleave , τον Didier Millet
Ιστορικά και επιστημονικά βιβλία:
Stamboul Sketches (1974, ανατυπωμένο από τον Eland το 2014)
Η Κωνσταντινούπολη: Η Αυτοκρατορική Πόλη (1996)
Μια ιστορία του Robert College: Το αμερικανικό κολλέγιο για τα κορίτσια και το πανεπιστήμιο Boğaziçi (2000), YKY , Δύο τόμοι
Σινάν: Αρχιτέκτονας του Σουλεϊμάν τον υπέροχο και οθωμανικό χρυσό αιώνα (1992), με τον Augusto Romano Burelli , Thames & Hudson Ltd
Μέσα στο Seraglio: Ιδιωτικές ζωές των σουλτάνων στην Κωνσταντινούπολη (1999)
Ο χαμένος Μεσσίας: Σε αναζήτηση του μυστικιστικού ραβίνου Sabbatai Sevi (2001)
Jem Sultan : Οι περιπέτειες ενός αιχμάλωτου Τούρκου Πρίγκιπα στην Αναγεννησιακή Ευρώπη (2004); Harpercollins
Η εμφάνιση της σύγχρονης επιστήμης, Ανατολή και Δύση (2004), Κωνσταντινούπολη : Πανεπιστήμιο του Μπογκάζτσι
Βυζαντινά Μνημεία της Κωνσταντινούπολης (2004), με τον Αχμέτ Σ. Çakmak . Cambridge University Press
Η αστυνομία John Freely της Κωνσταντινούπολης (2003, αρ. 2006), εκδότες της Scala
Θύελλα στο άλογο: Οι Πολεμιστές Seljuk της Τουρκίας (2008); IB Tauris & Co Ltd
Τα παιδιά του Αχιλλέα: Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας από τις Ημέρες της Τροίας (2009). IB Tauris & Co Ltd
Ο Μεγάλος Τούρκος: Σουλτάνος Μεχμέτ Β: Κατακτητής της Κωνσταντινούπολης και Δάσκαλος Αυτοκρατορίας (2009). Βιβλία Tauris Parke
Ο Λάμπος του Αλαντίν: Πώς έρχεται η ελληνική επιστήμη στην Ευρώπη μέσω του ισλαμικού κόσμου (2009)
Πριν από το Galileo: Η γέννηση της σύγχρονης επιστήμης στη μεσαιωνική Ευρώπη (2012)
Η Φλόγα της Μιλήτου: Η Γέννηση της Επιστήμης στην Αρχαία Ελλάδα (και πώς άλλαξε τον κόσμο) (2012); IB Tauris & Co Ltd
Φως από την Ανατολή: Πώς η Επιστήμη του Μεσαιωνικού Ισλάμ συνέβαλε στη διαμόρφωση του Δυτικού Κόσμου (2010). IB Tauris & Co Ltd
Έγραψε τους προλόγους:
Runciman, Steven , Η χαμένη πρωτεύουσα του Βυζαντίου: Η ιστορία του Μυστρά και της Πελοποννήσου (ανατύπωση 2009), Βιβλία Tauris Parke
Stafford-Deitsch, Jeremy, βασίλεια του ερειπίου: Η τέχνη και οι αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες της αρχαίας Τουρκίας (2009)
Ο Μπράντφορντ, Έρλε, ο ναύαρχος του Σουλτάνου: Barbarossa - Pirate and Empire-Builder (2009), Tauris Parke
Πηγή: Βικιπαίδεια